Apollohal

Adres: Apollolaan, Amsterdam
Bouwjaar: 1934
Architect: Albert Boeken (1891-1951)
Restauratie architect: Architectenbureau J. van Stigt
Opdrachtgever: Stadsdeel Oud-Zuid
Bouwbedrijf:  De Toekomstgroep Bouwdivisie Andijk
Bouwsom:  ca €5.000.000,-
Start bouw: zomer 2004
Jaar van oplevering: september 2005
Bijzonderheden: Rijksmonument, toonaangevend voorbeeld van het Nieuwe Bouwen

 

Categorie: Tags: ,

Beschrijving

Deze overdekte sporthal staat op een terrein waar het Noorder- en Zuider Amstelkanaal samenkomen en ligt midden in het uitbreidingsplan Zuid van Berlage.

Het gebouw ontworpen door A. Boeken (1934) in de stijl van het Nieuwe Bouwen heeft decennia als tennis- en tentoonstellingsruimte gefunctioneerd. In de loop der jaren had het gebouw haar ijdelheid verloren. Na een grondige renovatie (2005), is het achterste deel van de hal dat in 1954 tot Bioscoop Du Midi was verbouwd, weer bij de hal betrokken. Op deze plek zijn nu 2 gymzalen gerealiseerd voor o.a. scholen uit de buurt. Na de renovatie is de Apollohal weer een multifunctioneel en trots gebouw.

RENOVATIE

Het complex is een vroeg voorbeeld van staalskeletbouw: grote vrije overspanningen door een constructie van gelaste, stalen spanten en muren van lichte materialen. Hierdoor was het mogelijk grote delen van het complex te voorzien van glas. Het gebouw was voor de renovatie tot een in zichzelf gekeerd gebouw geworden; verduisterde raampartijen in de Sporthal; de uitgebrande en leegstaande bioscoop Du Midi, en een verwaarloosde pergola naast de hotelingang. Dit alles gaf een triest aanbeeld.

Het Stadsdeel had het gebouw verworven met doel de hal tot een stadsdeelkantoor te verbouwen. Door protestacties uit de buurt werden de plannen herzien en is gekozen voor het behoud van de oorspronkelijke sportfunctie, met daarnaast de realisatie van 2 extra gymzalen; (gebruikers zijn: basketbalverenigingen als hoofdhuurders en scholen in de nieuwe gymlokalen samen met andere sportverenigingen)

Voor de sporthal was alleen achterstallig onderhoud voorzien. Echter door de komst van de extra gymzalen in het Du Midi gedeelte, met kleedruimtes en toiletten op de tussenverdiepingen, is uiteindelijk gekozen voor een integrale renovatie om weer een functionele eenheid te verkrijgen.

AANPAK EN KEUZES

Voor de haalbaarheid van de renovatie (juni 2004 – september 2005) was een sterk gefaseerde uitvoering nodig; de gebruikers moesten tot in het late voorjaar kunnen doorsporten.

In de eerste fase zijn m.n. het Du Midi gedeelte, het dak en de basisinstallaties gerenoveerd. Tijdens de tweede fase is er voornamelijk aan de grote hal gewerkt. Belangrijke keuze is geweest om zoveel mogelijk bestaand materiaal, zoals de oorspronkelijke spanten, luifels en entrees opnieuw te gebruiken, bepaalde kleuren (bv. de metallic kleuren) en de lichtkap terug te halen, de glazen gevel en de relatie tussen de diverse haldelen te herstellen. Kortom, het gebouw zoveel mogelijk terug te brengen naar de oorspronkelijke staat maar dan wel aangepast aan de eisen van vandaag: goede ventilatie, dubbel en warmtewerend glas, veiligheidsingrepen, EPN en een goede scheiding tussen sporter en toeschouwer.

Voor dit laatste punt zijn de entrees aangepast; toeschouwers èn sporters komen nu via de oorspronkelijk tweede entree van architect Boeken, aan de zijde van de Apollolaan binnen. Sporters kunnen zich van daaruit rechtstreeks naar de kleedruimtes in de grote hal begeven. De gevel aan het parkeerterrein van het achterliggende hotel is daarvoor voorzien van een transparante gang (als aanbouw) met toegangen tot de kleedruimtes. De bezoekers bereiken de grote hal via de trappen in het Du Midi gedeelte en de stalen loopbrugconstructie annex tribune voor 400 mensen in de Grote Hal zelf. De horecaruimtes, de beheerders- en bestuurskamers bevinden zich aan de entreezijde Stadionweg.

Verder zijn de aanwezige permanente verduisteringsmaterialen (isolatie) verwijderd en is er een flexibel geautomatiseerd lichtweersysteem van blauwe zeildoeken voor in de plaats gekomen. De ventilatie/verwarmingsinstallatie is hoog onder de spantstructuur/lichtstraat geplaatst om zo ruimte vrij te maken voor extra accommodaties op de begane grond. Vloerverwarming is aangebracht in de kleedkamers. In totaal kent de grote hal nu 8 stalen basketbalframes die via een geautomatiseerd systeem op elke gewenste hoogte kunnen worden gezet. De originele houten vloer is hergebruikt en opnieuw belijnd.

INVESTERING WAARD

Door het integrale gebruik van de sportfaciliteiten is een duidelijke meerwaarde ontstaan.

De investering is, zeker rekening houdend met het toenmalig achterstallig onderhoud, aanmerkelijk lager gebleven dan dat het bij nieuwbouw zou zijn geweest. Het plan is in 3 maanden tijd ontworpen. Binnen 3 maanden is de bouwvergunning, de besteksfase en de aanbesteding gerealiseerd en de uitvoering heeft in 15 maanden plaatsgevonden.

De buurt en de scholen hebben weer een sport- en gymnastiekaccommodatie waar nieuwe generaties Amsterdammers op een vanzelfsprekende manier integreren. Naast het terughalen van de oorspronkelijke architectonische kwaliteiten is vooral de maatschappelijke betekenis van dit gebouw voor Oud Zuid van een niet te onderschatten waarde. Een uniek voorbeeld van het Nieuwe Bouwen en een perfecte ontmoetingsplaats voor de buurt. Het sportgebruik geeft meerwaarde aan het monument; de monumentale uitstraling geeft meerwaarde aan de sport

 

Op de kaart