Missiehuis

Adres: Blauwe Berg, Hoorn
Bouwjaar: 1928
Architect: S.W. Langius
Restauratie architect: Architectenbureau J. van Stigt bv
Opdrachtgever: Architectenbureau J. van Stigt
ism Hans Kuiper. VO/DO is afgerond
Bouwbedrijf:
Bouwsom: €4.800.000,-
Start onderzoek: september 2007
Afronding: 2008
Bijzonderheden:
Categorie: Tag:

Beschrijving

Het Missiehuis (1928) ligt aan de rand van Hoorn en is de enige goed bewaarde seminarie in West-Friesland. Naast de cultuurhistorische waarde, heeft het complex ook grote architectonische waarde aangezien het als het belangrijkste werk uit het oeuvre van de Hoornse architect S.W. Langius gezien kan worden. Het gebouw is opgezet volgens de traditionele kloosterbouw maar heeft daarbij vele laat Amsterdamse School kenmerken. Het resultaat is een omvangrijk complex bestaande uit vier vleugels (1 hoger voorhuis) rond een rechthoekige binnentuin en een uitgestrekt (voor)terrein.

Na de sluiting van het Missiehuis in 1983, heeft het pand verschillende, kleine en met name uitwendige, verbouwingen ondergaan; het interieur met prachtige stijlelementen is echter merendeels oorspronkelijk gebleven. Op het uitgestrekte terrein bevinden zich nog boerderij en varkensstal uit 1939 (gebouwd in Delftse Schoolstijl) die ooit bij het Missiehuis hoorden.

De Gemeente Hoorn wil het Monument behouden en restaureren en heeft Ontwikkelaar de Nijs & ons bureau in 2006 gevraagd om een onderzoek te verrichten naar de mogelijkheden voor het behoud en de herontwikkeling van het Missiehuis. Uit eerdere onderzoeken was al gebleken dat ‘woonachtige bestemmingen technisch en programmatisch niet gewenst zijn’. Overleggen met diverse partijen, waaronder de gemeente, hebben vervolgens duidelijk gemaakt dat, in het kader van bestemmingsplan ‘De Blauwe Berg’, grootschalige leisure-faciliteiten (bioscoop, casino’s e.d.) ook niet op het terrein gewenst zijn.

Door de vestiging van het Regionaal Historisch Archief op het terrein van het Missiehuis is het tevens van belang om een visie op het terrein te ontwikkelen. In het onderzoek zijn het Missiehuis en het terrein weliswaar samenhangend, maar ook aparte opgaven, juist ook in de tijd. Het herontwikkelen van het Missiehuis is zeer wenselijk en dient zo spoedig mogelijk aangepakt te worden, voor het overige terrein is meer tijd benodigd, mede door de ontwikkelingen in het Blauwe Berg-gebied en de bijbehorende infrastructuur (A-7).

VISIE EN PLANOPZET

Het doel van de onderzoeksopdracht van de Gemeente Hoorn was inzicht te verkrijgen in de haalbaarheid van de herontwikkeling van het complex en de omliggende terreinen. Hiervoor zijn er eerst bouwkundige opnames en analyses gemaakt. Samenvattend kan het volgende gesteld worden:
• het casco (gevels, dakconstructie, balklagen, fundering) is redelijk goed;
• de inbouwwanden, binnenafwerking en installaties zijn verouderd en onbruikbaar;
• de toegevoegde inbouwen en aanbouwen hebben geen waarde;
• de ramen moeten vernieuwd, de kozijnen zijn redelijk;
• de dakbedekking van de vlakke delen zijn matig tot slecht; de pannendaken zijn goed;
• de brandweer- en veiligheidsvoorzieningen dienen verbeterd te worden;
• de ventilatie in het huidige Missiehuis is matig tot slecht.

Het huidige gebouw is heel inefficiënt. Er zijn teveel gangen, er is een onduidelijke binnenafwerking en er is een onoverzichtelijke indeling. Om tot een rendabele herontwikkeling te kunnen komen moeten de volgende zaken in acht genomen worden:

• het gebouw aan de buitenzijde repareren en schoonmaken;
• het saneren van de aanbouwen en inbouwen;
• geen bouwvolumes aan het gebouw zelf toevoegen en de dakschilden intact houden;
• het overkappen van de binnenhof met een glazen dak zodat het een centrale ontsluitingsplaats wordt met liften en trappenhuizen voor de te realiseren kantoorunits; Het overdekte hof is dan tevens een klimaatbuffer en maakt deel uit van het totale klimaat/ventilatie-installatie concept;
• de kappen aan die hofzijde te openen en de ventilatiekamers in de hogere kap binnen in het pand realiseren;
• nieuwe installaties plaatsen (5 installatie-eenheden) en warmtewerend glas in de kap waarmee rekening gehouden wordt met de voordelen van een overdekte binnenhof
• de nu donkere en sombere kapel kan door extra lichtvoorzieningen, d.m.v. verhoogde ramen, een bijzondere bijeenkomst- en ontvangstruimte worden.
• het interieur restaureren; bv. de kapel, gebedsbanken, de gemetselde balustrades en trappartijen, de spitsboogvormige doorgangen, de troggewelven in de gangen en de oude bakkersoven in de kelder.

Op het terrein van het Missiehuis zouden verder t.z.t. 3 kleine kantoorvilla’s van 6 tot 9 meter hoog elk ca. 500 m gerealiseerd kunnen worden (zo geplaatst dat de zichtlijnen blijven op het Seminarie) en kan de ruimte tussen het Regionaal Historisch Archief en het kantoorgebouw van OBD opgevuld met enige bebouwing. Het gehele terrein zal op deze wijze de lommerrijke uitstraling behouden.

De totale bouwkosten van het Missiehuis (exclusief de kantoorkavels) worden geraamd op € 4.800.000,- exclusief BTW, honoraria, rente en ontwikkelkosten. In totaal zullen de stichtingskosten van het gerestaureerde Missiehuis inclusief tuinaanpassingen op € 6.000.000,- exclusief BTW en exclusief verwerving komen.

Op basis van het onderzoek heeft De Nijs overeenstemming met de Gemeente Hoorn voor de verwerving bereikt. Het plan is in maart 2006 uitgewerkt voor de bestemmings-planprocedure en voor de werving van definitieve kopers en huurders.

NIEUWE IDEËEN VOOR INVULLING MISSIEHUIS

Daarna is het lange tijd stil gebleven. Tot januari 2012; het verzoek kwam van de Nijs of ons bureau de plannen wilde toelichten aan de directie van scholengemeenschap Taborcollege in Hoorn. Zij zien in het Missiehuis een fantastische locatie, als gebruik voor de onderwijsinstelling. Ze waren met name zeer gecharmeerd van de overkapping van de binnenhof. De ambitie van de directie is hoog, met name ook om gelegenheid te bieden aan ontwikkeling van jonge topsporters en dan zal een nieuwe sportaccommodatie uitstekend op het terrein passen.

Scholengemeenschap Tabor heeft in 2012 zelfs nog een overeenkomst getekend met de gemeente Haarlem om samen met Atlas te komen tot één ‘huisvestingsstichting’ voor het voortgezet onderwijs.

Het Missiehuis staat er nog, maar zonder echte gebruiks- en verblijfsbetekenis, en wachtend op de besluiten die nu eerst genomen moeten worden. Voor de locatie Werenfridus die beoogd is voor het Missiehuis is het voorlopig doorgaan in de noodlokalen.

 

Op de kaart